Son xəbərlər

 


ABŞ Dövlət Departamenti terrorizmlə mübarizənin nəticələrinə dair ənənəvi illik hesabatla çıxış edib. Prezident D. Trampın dövründə Xarici Siyasət İdarəsinin bu cür hesabatı dominant əhəmiyyət daşıyır.

Əvvəllər ABŞ-ın terrorizmə qarşı mübarizədə koalisiyasının bütün tərəfdaşları və yaxın müttəfiqləri Dövlət Departamentinin demokratiya və insan haqları ilə bağlı yeni qiymətləndirmə hesabatını səbirsizliklə gözləyirdilərsə, Ağ Evin yeni təcridçilik strategiyasını, qarışmama və geosiyasi praqmatizmin prioritetlərini elan etməsindən sonra bir neçə diplomatın ümumbəşəri dəyərlərin və siyasi azadlıqların vəziyyətinə dair subyektiv dəyərləndirmələri müttəfiqləri üçün ilkin əhəmiyyətini itirdi.

 

ABŞ təcridçiliyə qayıdır

Dünya gözümüzün önündə sürətlə dəyişir. Və yeni çoxqütblü bir dünya nizamının təsdiqi ilə, ABŞ getdikcə prezidentlər Ayk Eyzenhauer və Lindon Conson dövrlərinin xarici siyasət konsepsiyasına qayıdır. "Amerika hər şeydən əvvəl" - Yaxın Şərqdə və Latın Amerikasında baş verən geosiyasi yanğınlar fonunda dövlət təcridi modelinin reanimasiyasıdır və təhdidləri özündə cəmləşdirən, risklərin yaranmasını qiymətləndirən yeni bir paradiqmanın müəyyənləşdirilməsini şərtləndirdi. Artan beynəlxalq qarşıdurma, sanksiyalar siyasəti və ticarət müharibələri, beynəlxalq təhlükəsizliyin sarsılmaz sistemi fonunda, Amerika administrasiyasını qeyri-sabitlik sahələrini genişləndirmək riski, siyasi liberallaşdırma tətbiq etməkdən daha çox düşündürür.

Ümumiyyətlə, Vaşinqtonun yeni siyasətinin ilk təzahürləri Prezident Obamanın və Demokratların Administrasiyasının dövründə, xüsusən boğulmuş rus baharı və iflasa uğramış ərəb baharından sonra ortaya çıxdı. ABŞ-ın Dövlət katibi və köçəri Şərqin liberallaşmasının baş ideoloqu Hillari Klinton, eksperimentinin dəhşətli nəticələrinə inandığı Vaşinqtonun yeni yanaşmasını rəsmi səfəri zamanı məhz Bakıda elan etdi: "Sabitlik demokratiyadan üstündür". H.Klinton Azərbaycan hakimiyyətinin, hansı ki, hələ 1990-cı illərin əvvəllərində ənənəvi müsəlman ölkələrində ağılsız və xaotik liberallaşdırmanın hər cür risklərini müəyyən etməyi və hesablamağı bacarmışdı, tənqidçilərinin tikanlı replikalarının qarşısını aldı.

Klinton Bakıda

Qərbin siyasi demokratiyanı feodal Şərq ölkələrində və post-kazarmadan sonrakı Sovet İttifaqında tətbiq etmək cəhdi müasir Avrasiyanı və Yaxın Şərqi nəzarətsiz və sistemli terror təhlükəsi altına alan daimi qeyri-sabitliklə  nəticələndi. Son vaxtlar rəngli inqilab adlandırılan-burjua-demokratik inqilabından doğan liberal qarışıqlıq əsrlər boyu davam edən sistemli sosial problemləri olan ölkələrdə baş verən yeni eser-islam terroru yürüşü üçün sonsuz bir köçəri səhra açdı.

...Daimi terror təhlükəsi yeni post-xristian Qərb sivilizasiyasının da başının üstünü aldı. Qərb yeni çağırışı qəbul etdi. Və  Vaşinqton artıq idarəetmənin liberal təsir vasitəsi ilə dünyanı manipulyasiya etmək vəziyyətində deyildi. Qərb sivilizasiyasını məhv etmək üçün yola çıxan, yeni vəhşi element olan ölümcül fanatiklərin orta əsrlər ordusuna qarşı ümumi bir müharibəsi başladı.

Rəng inqilabından doğan İŞİD

Və qarşıdurmanın yeni koalisiyasında sistemli terror təhlükəsinə qarşı həm yeni, həm konseptual olaraq, həm də önləyici yanaşma baxımından Azərbaycan son dərəcə vacib rol oynadı.

Yüksək peşəkarlığın və Azərbaycan xüsusi xidmət orqanlarının hazırladığı profilaktik tədbirlər strategiyasının qiymətləndirilməsi özünü çox gözlətmədi.

ABŞ Dövlət Departamenti analitiklərinin fikrincə, "Azərbaycanın hüquq-mühafizə orqanları və təhlükəsizlik xidmətləri ölkədə terror aktlarını aşkar etmək və qarşısını almaq üçün adekvat bacarıq nümayiş etdiriblər". ABŞ hökumətinin ənənəvi illik hesabatında məhz belə deyilir.

ABŞ Azərbaycanın xüsusi xidmət orqanlarının ötənilki fəaliyyətini yüksək qiymətləndirdi: “2018-ci ildə Azərbaycan hökuməti terror qruplaşmalarının insanları, pulları və materialları öz quru və dəniz sərhədlərindən keçirmək səylərini aşkar etmək və zərərsizləşdirmək üçün fəal iş aparırdı, eləcə də bütövlükdə Cənubi Qafqaz ərazisində.

Azərbaycanın hüquq mühafizə və təhlükəsizlik xidmətləri terror aktlarının qarşısını almaq üçün əməliyyat keçirdi, terror şübhəlilərinin, habelə terror qruplaşmalarının hərbi əməliyyatlarında iştirak etməkdə və ya onları Azərbaycandan kənarda maliyyələşdirməkdə şübhəli bilinən vətəndaşlar tutuldu və məsuliyyətə cəlb edildi”.

Dövlət Departamenti Azərbaycan xüsusi xidmət orqanlarının xüsusi xidmətlərini qeyd edir

Dövlət Departamentinin yaydığı məlumata görə, Azərbaycanın hüquq-mühafizə orqanları və təhlükəsizlik xidmətləri Azərbaycanda terror aktlarını aşkar etmək və qarşısını almaq üçün lazımi bacarıq nümayiş etdiriblər. 2018-ci ildə Azərbaycanda hüquq-mühafizə orqanlarının monitorinq aparmaq və maliyyə əməliyyatları mexanizmlərinə, hansı ki, rəsmi Bakının fikrincə, terrorizmin maliyyələşdirilməsində istifadə edilə bilər, nəzarət etmək üçün qanuni səlahiyyətlərinin genişləndirilməsini nəzərdə tutan düzəliş qəbul edildi.

Beləliklə, ABŞ hökumətinin fikrincə, Azərbaycanın xüsusi xidmət və hüquq-mühafizə orqanları dünyada ən peşəkar və səlahiyyətli, əməliyyat vəziyyətinin öhdəsindən gəlməyi bacaranlar sırasındadır. Bundan əlavə, ABŞ Azərbaycanın xüsusi xidmət orqanlarını sistemli terrorla mübarizədə ən yaxın və etibarlı tərəfdaşlar dairəsinə daxil edib. Bu, seçilmiş və həyata keçirilən konseptual siyasətin düzgünlüyünün və sistem sabitliyinin prioritet dominantlığının yüksək etirafıdır.

Elnur Eminoğlu