Son xəbərlər



Yevgeni Bay, haqqin.az yazarı

Tualet kağızına olan belə tələbatı və kəkin qıtlığı  yalnız SSRİ-də yenidənqurma dövründə və qalib sosializm ölkəsində - Kubada görmüşdüm. İndi paytaxtdan-Vaşinqtondan 30 kilometr aralıda yerləşən Şimali Virciniyanın şəhərlərindən birində mağazada rəflər boşdur, ən zəruri tələbat malları yoxa çıxıb.

"Nə vaxt gətirəcəklər?" - satıcıdan soruşuram. "Kim bilir, bəlkə də üç günə", satıcı dedi. "İndi bu, ən çox axtarılan məhsuldur... Görünür, ishal xəstəliyindən əziyyət çəkən insanlar koronavirusa yoluxanlardan daha çoxdur", deyə təbəssümlə əlavə edir.

Yalnız gigiyena maddələri - sabun və yuyucu toz deyil,  eləcə də ət rəfləri boşdur, praktik olaraq içməli su da yoxdur. Sanki  Amerika nüvə müharibəsi elan edib və hamı ərzaq tədarükü ilə sığınacaqlara yerləşməyə başlayıblar.

Rusiyada bu cür fövqəladə hallarda insanlar qarabaşaq yarması almağa qaçırlar. Bilmirəm niyə onu alırlar və qarabaşaq yarması  nəyə görə fövqəladə vəziyyətdə düyü və ya makarondan daha yaxşıdır. Amerikalılar isə qarabaşağın nə olduğunu bilmir və demək olar ki, heç dadmayıblar da. Mən Virciniyanın Herndon şəhərində yerləşən "Rus mağazası"na gedirəm, orada Rusiyadan olan  və yerli satıcılar var. "Qarabaşaq hələ dünəndən alınıb. Sabah gəlin. Bəlkə gətirərlər”, mağaza sahibi deyir.

Bir neçə həftə ərzində Çindən gələn koronavirus epidemiyası yalnız ölkənin səhiyyə orqanlarının məsuliyyəti idi. İndi o, Amerika faciəsinə çevrilir və Teodor Dreyzer kimi hər kəsə təsir göstərməyə başlayıb. Virciniya növbəti on ikinci ştatdır ki, bütün məktəbləri və digər təhsil müəssisələrini bağlayıb. Floridada dünyaca məşhur “Disney Dünyası” bağlanıb, Nyu-Yorkda “Broudvey”  teatrları ilə birgə “ölüb”, Boston Marafonu və “Masters golf”  çempionatı ləğv edilib.

Vaşinqton boşaldılıb, şəhər deyildiyi ki “ghost town”  - "xəyallar şəhəri"nə çevrilib. Kapitolaya aparan mərkəzi Pennisilvaniya prospektində demək olar ki, yoldan keçən yoxdur, baxmayaraq ki, burada İtaliyadan fərqli olaraq, insanların ehtiyacı olmadığı təqdirdə, çölə çıxması qadağan olunmayıb. Ancaq Çin restoranları və bir çox restoranlar var ki, tamamilə bağlanıb. Amerikan “fast food” iaşə obyektlərindən birinin pəncərəsində belə bir bir işarə var - "Virus Çində istehsal olunub, çox da yaşamayacaq".

Yumor  insanlara imtahanda kömək edir. Sosial şəbəkələrdə insanlar zarafatlarını bölüşürlər: “Koronavirus - spagetti kimidir. Çin icad etdi və italyanlar bütün dünyaya yaydı".  "Koronavirus - unikal bir haldır. Əsli Çin istehsalı, saxtası isə italyan”.

Zarafatlar-zarafatlar kimi qalsa da, lakin  Amerikada xəstələrin sayı artmaqda davam edir. Dünən koronavirusdan ölənlərin sayının 41-ə çatması haqda yazmışdım. İndi onların sayı 48-ə çatıb, 50 ştatın hər birində cəmi 2100-ü yoluxub.

Epidemiyanın bu qədər nisbətdə olmasına görə xalq prezident Trampı ölkənin sərhədlərini o vaxt bağlamamasına, ölkədə "hər şeyin nəzarətdə" olması barədə əsassız nikbin və əsassız açıqlamalar verdiyi üçün günahlandırır.

"Epidemiya ilə təmasa keçməklə, bunun qarşısını ala biləcəyini düşünmək axmaqlıqdır", - Nyu-York əyalətinin qubernatoru demokrat Endri Kuomo deyib. Sıx məskunlaşmış "dünyanın paytaxtı" nda yoluxanların sayı həddindən artıq sıçrayış edib. Kuomo deyir: “İnsanların hisslərini başa düşürəm, heç kim avtobusda oturan adamdan və ya taksi sürücüsündən problemin yarana biləcəyini təxmin edə bilmir”. Qubernatorun 14 yaşlı qızı indi koronavirus şübhəsi ilə karantindədir.

"Tramp koronavirus səbəbiylə fövqəladə vəziyyət elan etdi, amma sual yaranır - bundan sonra nə olacaq?", paytaxtın “The Washington Post”  qəzeti yazır. Prezident bu açıqlama ilə keçən həftə  Ağ Evdəki Gül bağçasında Braziliyadan olan siyasətçi ilə təmasda olaraq açıqlamasında böhrana qarşı mübarizəyə görə özünü bir neçə dəfə tərifləyib, administrasiyasının yol verdiyi səhvləri rədd edib və gözlənilmədən virus testi etməyə hazır olduğunu bildirib.

Bir tərəfdən yaxşı olasa da, bunun səbəbi Ağ Evin prezidentinin heç bir testə ehtiyac olmadığını söyləməsi idi və mətbuat qitədəki qonşusu Jastin Trudeunun həyat yoldaşının virusa yoluxmasını və özünün karantin elan etməsini xatırladır.

Əsas müsbət xəbər budur ki, Tramp nəhayət ölümcül düşmənləri ilə - Konqresin Nümayəndələr Palatasında Demokratlarla bir növ anlaşma yolu tapıb və hər iki hakimiyyət qolu koronavirusdan əziyyət çəkənlərə pul ayrılması barədə razılığa gəlib. Ancaq sual budur ki, bundan sonra nə qalır. ABŞ-da Amerika mediası yazır - 924 min xəstəxana çarpayısı var və bunların üçdə ikisi doludur. Müsbət koronavirus testləri olan xəstələr harada yerləşəcək? Onlara kifayət qədər dərman, reanimasiya məhsulları olacaqmı?

Hələlik yalnız bir şeyi söyləmək olar - və müxbiriniz bunun şahididir - əsasən prezidentə inamını itirən amerikalılar koronavirusla mübarizəyə özləri nəzarət edir.